Vergelijken

Waterontharder met of zonder zout: wat is het verschil?

Een waterontharder met zout (ionenwisselaar) haalt calcium en magnesium echt uit het water: de hardheid daalt meetbaar. Een zoutloze waterontharder laat de mineralen in het water en zou alleen voorkomen dat kalk zich vastzet. Waterbedrijf WMD noemt de werking van zulke (elektro)magnetische apparaten moeilijk voorspelbaar. Met zout is dus de zekere keuze, zonder zout de makkelijke, met een onzeker effect.

Het verschil in één tabel

Met zout (ionenwisselaar) Zonder zout (elektronisch of magnetisch)
Hardheid daalt meetbaar, tot de resthardheid die je instelt blijft gelijk
Werking calcium en magnesium in de hars, natrium ervoor terug verandert volgens de fabrikant hoe kalk neerslaat
Bewijs het principe is bekend en meetbaar met een teststrip volgens WMD moeilijk voorspelbaar; geen onafhankelijk bewijs gevonden voor de apparaten hier
Nodig zout, afvoer, meestal een stopcontact, terugstroombeveiliging meestal een stopcontact
Onderhoud zout bijvullen, schoonhouden volgens de fabrikant geen
Ruimte kabinet van 44 tot 110 cm hoog kastje om de leiding

Met zout: zo werkt een ionenwisselaar

In de ontharder zit hars die calcium en magnesium vasthoudt en daarvoor natrium afgeeft. Na een aantal kuub is de hars vol. Dan regenereert de ontharder: pekel uit de zoutbak spoelt de hars schoon en het spoelwater gaat naar de afvoer. De Aqmos-ontharders in ons overzicht doen dat op basis van het waterverbruik, de Aqmos Athena op de waterdruk, zonder stroom.

Hoeveel zout dat kost, hangt af van je hardheid en verbruik. De rekenhulp waterhardheid rekent het per ontharder uit.

Zonder zout: wat beloven de fabrikanten?

De zoutloze apparaten in ons overzicht zijn elektronische ontkalkers van Calconditioner: een kastje met spoelen om de waterleiding. Calconditioner schrijft dat het de lading van kalkdeeltjes verandert, zodat kalk niet meer aan leidingen en verwarmingselementen blijft hangen, en dat bestaande aanslag verdwijnt. Daarbij blijven calcium en magnesium in het water; de hardheid daalt dus niet.

Wat zeggen onafhankelijke bronnen?

  • WMD, drinkwaterbedrijf in Drenthe, noemt drie soorten ontharders: de ionenwisselaar, omgekeerde osmose en apparaten met (elektro)magneten. Over die laatste: "De werking van deze systemen is moeilijk voorspelbaar."
  • Milieu Centraal schrijft dat een ontharder in Nederland vaak niet nodig is, omdat de drinkwaterbedrijven centraal ontharden en hard water bijna nergens uit de kraan komt. Een ontharder is alleen zinvol bij hard water.
  • Wij vonden geen onafhankelijk onderzoek naar de Calconditioner of vergelijkbare apparaten in ons overzicht. We vullen dit aan als er een betrouwbare bron komt.

Waar je bij een ontharder met zout aan moet denken

  • Aansluiten: volgens WMD is bij een ionenwisselaar met regeneratie een terugstroombeveiliging van het type CA verplicht, en mag de afvoer van het spoelwater geen directe verbinding met het riool hebben. Dunea raadt een erkende installateur aan en verwijst naar InfoDWI (Waterwerkblad WB 3.8).
  • Waterdruk: Dunea noemt ongeveer 0,7 bar drukverlies voor een ontharder met beveiliging.
  • Onderhoud: Waterbedrijf Groningen en Milieu Centraal waarschuwen dat er bacteriën in een slecht onderhouden ontharder kunnen groeien. Volg de fabrikant.
  • Niet te zacht: Milieu Centraal schrijft dat in heel zacht water schadelijke stoffen kunnen oplossen en wasmiddelen minder goed werken. Stel daarom een resthardheid in; BWT adviseert 4 tot 6 °dH.

Welke kies je?

Is je water zacht of gemiddeld, dan heb je geen van beide nodig. Is het vrij hard of hard en wil je zeker weten dat de hardheid daalt, kies dan een ontharder met zout. Wil je bewust geen zout, afvoer en onderhoud en accepteer je dat het effect onzeker is, kijk dan bij zoutloze waterontharders.

Aanbevolen waterontharders

Veelgestelde vragen

Werkt een magnetische of elektronische waterontharder?

De hardheid verandert er niet door. Of kalk zich minder afzet, is voor de apparaten in ons overzicht niet onafhankelijk aangetoond. WMD schrijft dat de werking van apparaten met (elektro)magneten moeilijk voorspelbaar is.

Komt er zout in je drinkwater met een ontharder?

Het zout zelf niet: BWT schrijft dat het zout met het spoelwater naar het riool gaat. Wel komt er natrium in het water in plaats van calcium en magnesium, legt WMD uit.

Wat kost een ontharder met zout aan onderhoud?

Vooral zout: bij een gezin van 3 met water van 12 °dH zo’n 30 tot 42 kg per jaar bij de ontharders in ons overzicht. Daarnaast vraagt de fabrikant om de ontharder schoon te houden; Waterbedrijf Groningen en Milieu Centraal waarschuwen voor bacteriegroei bij slecht onderhoud.

Is omgekeerde osmose ook een ontharder?

Ja, WMD noemt het als derde soort: water wordt door een membraan geperst waarbij vrijwel alle zouten worden verwijderd, en de gewenste hardheid stel je in door bij te mengen. Wij vergelijken nog geen osmose-installaties.